Sześć spotkań i dwie wystawy. Taki październik przygotowało muzeum

Pochodnie, motocyklowe wyprawy, sztuka generowana przez algorytmy i Madagaskar – program Muzeum Miejskiego w Żorach łączy historię z tematami, które trudno zamknąć w jednej sali. W październiku odbędzie się sześć wydarzeń, w tym otwarcia dwóch wystaw. Wszystkie spotkania są bezpłatne, choć na warsztaty poświęcone AI obowiązują zapisy. Jedno z wydarzeń będzie także okazją do przypomnienia postaci ważnej dla historii żorskiej prasy.

• Od Święta Ogniowego do algorytmów
• Madagaskar w przedmiotach, fotografiach i opowieściach
• Paul Hunold i gazety, które zapisywały życie Żor

Od Święta Ogniowego do algorytmów

Październikowy cykl rozpocznie rozmowa o Święcie Ogniowym. Muzeum Miejskie w Żorach przypomni historię tradycji, której początek wiąże się z pożarem miasta z 11 maja 1702 roku. Od tamtego czasu 11 maja ulicami śródmieścia przechodzi procesja z płonącymi pochodniami. W 2024 roku Święto Ogniowe zostało wpisane na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

W programie znalazły się:

• 5 października o godz. 12.00 – spotkanie o Święcie Ogniowym w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa;
• 10 października o godz. 11.00 – opowieść Agnieszki Radzymińskiej o podróżach motocyklem po Azji;
• 13 października o godz. 12.00 – wykład i warsztaty „AI • SZTUKA • ALGORYTMY”.

Podczas spotkania podróżniczego Agnieszka Radzymińska opowie o przygotowaniach do dalekich wypraw, jeździe w wymagających warunkach oraz codzienności spędzanej w trasie. Wiosną tego roku odwiedziła już muzeum razem ze swoim motocyklem.

Z kolei wydarzenie poświęcone sztuce i sztucznej inteligencji połączy część teoretyczną z ćwiczeniami. Prof. Janusz Musiał ze Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego w Katowicach przedstawi strategie artystycznej ekspresji audiowizualnej związanej z algorytmami i generatywnością AI. Zaplanowano także prezentację projektów „Fotografia na Śląsku” oraz „Słowianie, Bogowie, demony”. Warsztaty poprowadzi operator filmowy Dariusz Tialowski.

Na warsztaty trzeba zapisać się telefonicznie pod numerem 32 43 43 714. Wydarzenie organizowane jest przy współpracy z Fundacją Sztuka.

Madagaskar w przedmiotach, fotografiach i opowieściach

15 października o godz. 17.30 rozpocznie się otwarcie wystawy „Madagaskar. Tam, gdzie Beniowski został królem”. Ekspozycja będzie dostępna do końca grudnia w Muzeum Miejskim w Żorach przy ul. Muzealnej 1/2.

Wystawa przybliży codzienne życie mieszkańców wyspy. Pokazane zostaną przedmioty użytkowe i tradycyjne narzędzia wykorzystywane przy zdobywaniu pożywienia oraz pracy zarobkowej. Zwiedzający poznają również znaczenie ceremonii „przewijania kości” i zasad fady, które nadal wpływają na wiele obszarów życia Malgaszów.

Ekspozycja nawiązuje do dwóch okrągłych rocznic związanych z Maurycym Beniowskim, określanym jako „król Madagaskaru”. Jej kuratorką jest Barbara Pomykoł. Znaczna część kolekcji trafiła do muzeum dzięki Arkadiuszowi Ziembie. Mężczyzna nie doczekał otwarcia wystawy, dlatego ekspozycja będzie także formą upamiętnienia jego osoby.

Wystawie przedmiotów towarzyszy prezentacja fotografii „Przyroda Madagaskaru oczami podróżników”, przygotowana przez Magdalenę Gumowską i Mariusza Łapińskiego. Autorzy wykonali zdjęcia podczas trzymiesięcznej wyprawy. Pokazali między innymi baobaby, lasy deszczowe, formacje skalne, wybrzeża oraz zwierzęta żyjące w naturalnym środowisku.

Madagaskar przez miliony lat pozostawał odizolowany od innych części świata. Dzięki temu ponad 90 procent tamtejszych gatunków ssaków i większość gadów nie występuje nigdzie indziej. Podczas spotkania fotografowie opowiedzą o tej wyjątkowej przyrodzie 29 października o godz. 17.30. Magdalena Gumowska i Mariusz Łapiński prowadzą projekt podróżniczy Dobrze Pojechane, koncentrując się na dzikiej przyrodzie i wyprawach do odległych miejsc.

Paul Hunold i gazety, które zapisywały życie Żor

22 października o godz. 17.30 muzeum przypomni Paula Hunolda, wydawcę i redaktora naczelnego „Sohrauer Stadtblatt”. Gazeta ukazywała się w Żorach od 1879 do 1940 roku i dokumentowała życie codzienne, społeczne, polityczne oraz gospodarcze miasta.

Hunold prowadził także księgarnię i drukarnię. Wydawano w niej między innymi pocztówki z Żor, które dziś należą do poszukiwanych obiektów kolekcjonerskich. 21 maja 2026 roku na elewacji domu przy ul. Pszczyńskiej 17 odsłonięto tablicę poświęconą jego pamięci.

Po wojnie Paul Hunold wrócił do Żor, mimo niechęci władz i represji. Zmarł w 1954 roku i został pochowany w mieście. Spotkanie będzie okazją do opowiedzenia o jego działalności oraz o tym, jak dawna prasa pomaga dziś odtwarzać historię Żor.

Muzeum nawiąże także do „Gazety Żorskiej” i „Nowej Gazety Żorskiej”, powołanej w 1992 roku. Działalność tych tytułów łączyło dążenie do informowania mieszkańców w czasie gwałtownych zmian społecznych, politycznych i gospodarczych. Wszystkie październikowe wydarzenia są bezpłatne, a w przypadku warsztatów AI wcześniej trzeba zarezerwować miejsce.

na podstawie: Urząd Miasta.