Gdy browar wpisał się w miasto. Haendlerowie między Baranowicami a Zabrzem

Pałac Baranowice w nietypowej roli sali pamięci: to tam historia lokalnej przedsiębiorczości spotkała się z genealogią i archiwalnymi zdjęciami. W spotkaniu organizowanym przez Miejski Ośrodek Kultury w Żorach Piotr Hnatyszyn zabrał słuchaczy w podróż po losach jednej z najważniejszych żydowskich rodzin przemysłowych regionu.

• Projekt „Miasto. Macewy. Mecyje.” przypomniał rodzinę Haendlerów i ich ślady w przestrzeni miejskiej
• Pokazał, jak jedna rodzina współtworzyła małe miasto i lokalny przemysł

Projekt „Miasto. Macewy. Mecyje.” przypomniał rodzinę Haendlerów i ich ślady w przestrzeni miejskiej

Spotkanie odbyło się 2 października 2025 roku w Pałacu Baranowice i przyciągnęło pasjonatów lokalnej historii. Prelekcja Piotra Hnatyszyna skupiła się na rodzie Haendlerów — od ich korzeni po wpływ na gospodarkę i życie społeczne Zabrza i okolic. Organizator projektu „Miasto. Macewy. Mecyje.” stawia na przypominanie zapomnianych wątków żydowskiego dziedzictwa Górnego Śląska, a to spotkanie było jednym z takich akcentów.

Pokazał, jak jedna rodzina współtworzyła małe miasto i lokalny przemysł

Prelegent przedstawił korzenie rodu, sięgające Baranowic (dzisiejszej dzielnicy Żor) oraz postać Loebla Haendlera, urodzonego w 1836 roku, który stał się właścicielem browaru i kamienic w Małym Zabrzu. Hnatyszyn opowiedział o jego aktywności gospodarczej — członkostwie w Izbie Handlowej w Opolu — oraz wskazał na dokument z 1871 roku, gdzie nazwisko Haendlerów pojawia się jako sygnatariuszy opisu rozwoju gminy żydowskiej w Zabrzu. 😊

W prezentacji dominowały materiały archiwalne: drzewo genealogiczne, stare fotografie, zapisy metrykalne i spisy członków gminy. Pokazały one nie tylko nazwiska i daty, ale też codzienność żydowskiej elity przemysłowej XIX wieku — od interesów browarniczych po życie rodzinne Loebla z żonami Rosalie i później Fanny oraz ich potomków, którzy przez pokolenia wpisywali się w miejską tkankę przedwojennego Zabrza.

Spotkanie miało wymiar edukacyjny i symboliczny — działało jak lokalne muzeum pamięci, scalając dzieje Żor, Zabrza i pobliskich miejscowości z historią społeczności żydowskiej. Po prelekcji pojawiła się długa seria pytań od uczestników, co pokazuje, że temat nadal budzi żywe zainteresowanie i zachęca do dalszych poszukiwań.

na podstawie: MOK Żory.