W Żorach grób Ludwika Fyrli otrzymał znak pamięci „Tobie Polsko”

Na cmentarzu w Żorach–Roju 25 maja pojawił się znak, który ma zatrzymać spojrzenie na dłużej niż zwykła wizyta przy grobie. Obok rodziny stanęli przedstawiciele miasta, IPN i parafii, bo chodziło nie tylko o tabliczkę, lecz o przywrócenie nazwiska człowieka z powstańczym życiorysem. Ludwik Fyrla, zmarły w 1983 roku, otrzymał znak pamięci „Tobie Polsko” – wyróżnienie, które łączy nagrobek z opowieścią o Śląsku, walce i późniejszym oporze wobec okupacji.

• Porcelanowy proporczyk przypomina o sztandarze z Bytomia
• Ludwik Fyrla przeszedł drogę od huty do powstańczych oddziałów

Porcelanowy proporczyk przypomina o sztandarze z Bytomia

W uroczystości uczestniczyli Piotr Kosztyła, Anna Szelka i Daniel Wawrzyczek z żorskiego magistratu, Jan Kwaśniewicz z katowickiego Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN, ks. Bogusław Mielnik oraz rodzina powstańca. To właśnie IPN w Katowicach przygotował wydarzenie, wpisane w szerszą akcję pod hasłem „Powstańcy to wiara, nadzieja i cud! Ocalmy groby powstańców śląskich od zapomnienia”.

Sam znak „Tobie Polsko” ma mocno osadzoną symbolikę. To niewielki porcelanowy proporczyk nagrobny z napisem „Tobie Polsko”, orłem i datami powstań śląskich. Wzór nie jest przypadkowy. Nawiązuje do sztandaru powstańczego wykonanego na początku 1920 roku w pracowni przy redakcji „Katolika” w Bytomiu, dziś przechowywanego w zbiorach Muzeum Czynu Powstańczego na Górze Świętej Anny.

Taki znak robi coś więcej niż tylko wyróżnia grób. Porządkuje pamięć na cmentarzu i jasno wskazuje, że pod płytą spoczywa uczestnik wydarzeń, które miały znaczenie dla całego regionu. Dla przechodniów to drobny, ale czytelny sygnał, że historia nie kończy się na nazwisku wyrytym w kamieniu.

Ludwik Fyrla przeszedł drogę od huty do powstańczych oddziałów

Życiorys Ludwika Fyrli pokazuje drogę, która prowadziła od codziennej pracy do walki o sprawę, jaką dla wielu Ślązaków była polskość regionu. Urodził się 4 sierpnia 1897 roku w Brzeźcach koło Pszczyny, w rodzinie Józefa i Anny. Po szkole powszechnej pracował najpierw w hucie „Laura” w Siemianowicach, a potem w kopalni węgla kamiennego „Boże Dary”.

W 1919 roku wstąpił do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Później jego udział w najważniejszych wydarzeniach epoki był już bezpośredni i wielokrotny. Brał udział we wszystkich trzech powstaniach śląskich.

1. W pierwszym i drugim powstaniu walczył na terenie powiatu pszczyńskiego w kompanii dowodzonej przez Pawła Pachóła.
2. W trzecim powstaniu służył w 7. kompanii II batalionu 2. Żorskiego Pułku Piechoty pod dowództwem Nikodema Sobika.
3. W szeregach tego oddziału uczestniczył w zajęciu między innymi Żor i Rybnika.

Historia jego zaangażowania nie zatrzymała się na latach walk o granice. Podczas II wojny światowej włączył się w działalność ruchu oporu, a w jego mieszkaniu odbywały się spotkania konspiratorów Armii Krajowej związanych z Inspektoratem Rybnik. Za tę drogę otrzymał Śląski Krzyż Powstańczy oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Zmarł 6 marca 1983 roku.

Dziś jego grób ma znak, który nie pozwala przejść obok obojętnie. To mały gest, ale o dużym ciężarze znaczeń – dla rodziny, dla pamięci o powstańcach i dla miasta, w którym takie nazwiska wciąż układają się w żywą historię.

na podstawie: Urząd Miasta Żory.